Oddziaływanie rolowanych należności krótkoterminowych na płynność finansową MŚP sektora przetwórstwa rolno-spożywczego

Main Article Content

Robert Stolarski


Słowa kluczowe : rolowane należności krótkoterminowe, ukryte finansowanie dostawcy, płynność finansowa MŚP, kapitał obrotowy, zatory płatnicze, asymetria siły kontraktowej
Abstrakt
Uzasadnieniem podjęcia tematu jest znacząca rola praktyk odroczonych płatności w kształtowaniu rolowanych należności MŚP sektora przetwórstwa rolno spożywczego w warunkach przewagi dużych odbiorców, wynikającej z asymetrii siły kontraktowej i ograniczeń egzekucyjnych. Celem artykułu było określenie skali i dynamiki rolowanych należności krótkoterminowych w latach 2016-2022 oraz ocena ich wpływu na płynność finansową MŚP. Zastosowano analizę wskaźnikową płynności szybkiej w dwóch wariantach: tradycyjnym, opartym na należnościach krótkoterminowych ogółem oraz skorygowanym, w którym z podstawy obliczeń wyłączono rolowane należności. Analizę uzupełniono o ocenę trendów i dynamiki łańcuchowej. Wyniki wskazują, że rolowane należności stanowią trwały element struktury aktywów obrotowych, a ich udział wykazał przejściowy wzrost w 2020 roku, po czym powrócił do poziomu z lat wcześniejszych. Korekta wskaźników płynności o należności rolowane ujawnia systematyczne przeszacowanie płynności memoriałowej. Korekta ta prowadzi do obniżonej, bardziej wiarygodnej oceny zdolności płatniczej przedsiębiorstw, znacząco różniącej się od wyników tradycyjnych wskaźników. Zaproponowane ujęcie rolowanych należności i wskaźnika ich udziału w należnościach krótkoterminowych wprowadza do analizy płynności element dotąd nieuwzględniany, umożliwiając ocenę wypłacalności z perspektywy bliższej rzeczywistym przepływom pieniężnym.

Article Details

Jak cytować
Stolarski, R. (2025). Oddziaływanie rolowanych należności krótkoterminowych na płynność finansową MŚP sektora przetwórstwa rolno-spożywczego. Zeszyty Naukowe SGGW W Warszawie - Problemy Rolnictwa Światowego, 25(4), 60–70. https://doi.org/10.22630/PRS.2025.25.4.15
Bibliografia

BIG InfoMonitor. (2023a). Przemysł spożywczy w Polsce. https://www.big.pl

BIG InfoMonitor. (2023b). Pandemia pomogła handlowi, zaszkodziła budownictwu. https://www.big.pl

Coricelli, F., Frigerio, M. (2018). Interenterprise Credit and Adjustment during Financial Crises: The Role of Firm Size. Journal of Money, Credit and Banking, 51(6), 1547-1580. https://doi.org/10.1111/jmcb.12557. (Crossref)

Czerwonka, L., Jaworski, J. (2020). Determinants of working capital management in SMEs: Evidence from Central and Eastern Europe. Journal of International Studies, 16(2), 162-180. https://doi.org/10.14254/2071-8330.2023/16-2/11. (Crossref)

Dankiewicz, R.A. (2018). Wpływ przeterminowanych należności na kondycję polskich przedsiębiorstw – analiza branżowa. Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska, Sectio H – Oeconomia, 52(1), 39-48. https://doi.org/10.17951/h.2018.52.1.39. (Crossref)

Euler, H. (2019). Przeterminowane należności w polskim sektorze spożywczym. https://www.eulerhermes.com

Grossman, S.J., Hart, O.D. (1986). The costs and benefits of ownership: A theory of vertical and lateral integration. Journal of Political Economy, 94(4), 691-719. (Crossref)

Grzywacz, J. (2023). Kredyt kupiecki a płynność finansowa przedsiębiorstwa. Nauki Ekonomiczne, 37, 35-54. https://doi.org/10.19251/ne/2023.37(3).

Hart, O. (1995). Firms, contracts, and financial structure. Clarendon Press. (Crossref)

Hart, O., Moore, J. (1990). Property rights and the nature of the firm. Journal of Political Economy, 98(6), 1119-1158. https://doi.org/10.1086/261729. (Crossref)

Intrum. (2023). European Payment Report. https://www.intrum.com

Kościelniak, H., Wróblewska Kazakin, A. (2011). Rola należności handlowych w zarządzaniu płynnością finansową małych i średnich przedsiębiorstw województwa śląskiego. Organizacja i Zarządzanie, 2, 19-32.

Narodowy Bank Polski. (2025). Szybki Monitoring NBP – analiza sytuacji sektora przedsiębiorstw. https://nbp.pl

Nowak, D. (2014). Rola i znaczenie kredytu kupieckiego. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, 65, 815-827.

Porter, M. E. (1980). Competitive strategy: Techniques for analysing industries and competitors. Free Press.

Robinson, J. (1969). The economics of imperfect competition. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-1-349-15320-6 (Crossref)

Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2024. (2024). https://stat.gov.pl

Wang, X., Han, L., Huang, X., Mi, B. (2021). The financial and operational impacts of European SMEs’ use of trade credit as a substitute for bank credit. The European Journal of Finance, 27(8), 796-825. https://doi.org/10.1080/1351847X.2020.1846576 (Crossref)

Wasilewski, M., Stolarski, R. (2023). Wpływ oddziaływania pandemii COVID 19 na płynność finansową gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw przetwórstwa rolno spożywczego w latach 2024-2025. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Wędzki, D. (2019). Analiza wskaźnikowa sprawozdania finansowego. Wydawnictwo Nieoczywiste.

Wędzki, D. (2020). Wskaźniki finansowe dla sprawozdania według MSSF. C.H. Beck.

Williamson, O. E. (1998). Ekonomiczne instytucje kapitalizmu. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Wolański, R. (2015). Struktura źródeł finansowania w zależności od celu finansowania w małych i średnich przedsiębiorstwach w świetle badań empirycznych. Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego Ekonomiczne Problemy Usług, 116, 461-474.

Zawadzka, D. (2008). Kredyt kupiecki w teoriach struktury kapitału w warunkach finansowania małego przedsiębiorstwa. Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu, 1200, 638–644.

Statystyki

Downloads

Download data is not yet available.
Rekomendowane teksty